Konsorcjum LIGO–Virgo–KAGRA opublikowało dziś nowy katalog źródeł fal grawitacyjnych. Do katalogu dodano łącznie 161 sygnałów wykrytych między kwietniem 2024 roku a końcem stycznia 2025 roku, co zwiększa całkowitą liczbę dotychczas zarejestrowanych sygnałów fal grawitacyjnych do 390. Wśród najważniejszych wyników znalazły się: dowody na istnienie czarnych dziur drugiej generacji, najdokładniejsza jak dotąd lokalizacja źródła fal grawitacyjnych na niebie oraz pierwszy pomiar trzech modów drgań czarnej dziury. To bogactwo rezultatów świadczy o osiągnięciu dojrzałości przez astronomię fal grawitacyjnych.

Sieć detektorów fal grawitacyjnych LIGO–Virgo–KAGRA (LVK) zyskała nową metodę poprawy czułości instrumentów: nazywa się ona kalibracją astrofizyczną (ang. astrophysical calibration) i działa podobnie do automatycznego dostrajania się (ang. autotune) stosowanego w muzyce. Gdy fala grawitacyjna przechodzi przez Ziemię i detektory LIGO, Virgo i KAGRA są gotowe ją zarejestrować, to ich czułość zależy od wielu czynników i może się zdarzyć, że jeden z detektorów nie będzie w pełni sprawny w tym momencie.

Doroczne spotkanie współpracy LIGO–Virgo–KAGRA (LVK) w 2026 roku odbyło się w Pizie we Włoszech, w bliskim sąsiedztwie obserwatorium fal grawitacyjnych Virgo, którego 3-kilometrowe ramiona interferometryczne czynią je jednym z wiodących na świecie urządzeń do detekcji fal grawitacyjnych. Konferencja odbyła się w dniach 9–13 marca 2026 roku i zgromadziła badaczy z całej globalnej społeczności zajmującej się falami grawitacyjnymi. Członkowie grupy Polgraw aktywnie uczestniczyli w spotkaniu, wnosząc wkład w dyskusje naukowe i wspólne działania.

W grudniu 2025 przyjęliśmy do Polgraw kolejny instytut: Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk (CFT PAN) w Warszawie. Koordynatorem ze strony CFT jest dr hab. Maciej Bilicki, który już wcześniej był zaangażowany indywidualnie w Polgraw oraz LIGO/Virgo/KAGRA. CFT planuje prowadzić badania w zakresie kosmologii fal grawitacyjnych, w szczególności z wykorzystaniem “syren standardowych” do pomiarów parametrów kosmologicznych. Witamy CFT PAN w naszym zespole!

Drodzy Koledzy, Z głębokim żalem zawiadamiamy, że 27 lutego 2026 roku, w wieku 93 lat zmarł profesor Andrzej Trautman. Jego intelektualna odwaga i matematyczna precyzja pozwoliły wykazać, że fale grawitacyjne mogą istnieć. Jego odejście to koniec pewnej epoki w fizyce teoretycznej, ale pozostawione przez niego dziedzictwo pozostaje żywym fundamentem współczesnego rozumienia wszechświata. Andrzej Trautman zapisał się w historii nauki przede wszystkim jako ten, który rozstrzygnął jeden z największych dylematów Alberta Einsteina.

Członek naszej grupy w Centrum Astronomicznym im. M. Kopernika PAN, Sreekanth Harikumar, zdobył grant Sonatina na projekt pt.: “Gravitational Wave Lensing Exploration of Non-visible Structures”. Celem projektu jest wykorzystanie fal grawitacyjnych do zrozumienia i rozwiązania zagadki ciemnej materii. Wiadomo, że galaktyki zanurzone są w halo ciemnej materii. Aby je zbadać, proponujemy wykorzystać zjawisko soczewkowania fal grawitacyjnych. Kiedy galaktyka leży wzdłuż linii wzroku między źródłem fal grawitacyjnych a detektorem, spowoduje to soczewkowanie fal grawitacyjnych.