Doroczne spotkanie współpracy LIGO–Virgo–KAGRA (LVK) w 2026 roku odbyło się w Pizie we Włoszech, w bliskim sąsiedztwie obserwatorium fal grawitacyjnych Virgo, którego 3-kilometrowe ramiona interferometryczne czynią je jednym z wiodących na świecie urządzeń do detekcji fal grawitacyjnych. Konferencja odbyła się w dniach 9–13 marca 2026 roku i zgromadziła badaczy z całej globalnej społeczności zajmującej się falami grawitacyjnymi. Członkowie grupy Polgraw aktywnie uczestniczyli w spotkaniu, wnosząc wkład w dyskusje naukowe i wspólne działania.

W grudniu 2025 przyjęliśmy do Polgraw kolejny instytut: Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk (CFT PAN) w Warszawie. Koordynatorem ze strony CFT jest dr hab. Maciej Bilicki, który już wcześniej był zaangażowany indywidualnie w Polgraw oraz LIGO/Virgo/KAGRA. CFT planuje prowadzić badania w zakresie kosmologii fal grawitacyjnych, w szczególności z wykorzystaniem “syren standardowych” do pomiarów parametrów kosmologicznych. Witamy CFT PAN w naszym zespole!

Drodzy Koledzy, Z głębokim żalem zawiadamiamy, że 27 lutego 2026 roku, w wieku 93 lat zmarł profesor Andrzej Trautman. Jego intelektualna odwaga i matematyczna precyzja pozwoliły wykazać, że fale grawitacyjne mogą istnieć. Jego odejście to koniec pewnej epoki w fizyce teoretycznej, ale pozostawione przez niego dziedzictwo pozostaje żywym fundamentem współczesnego rozumienia wszechświata. Andrzej Trautman zapisał się w historii nauki przede wszystkim jako ten, który rozstrzygnął jeden z największych dylematów Alberta Einsteina.

Członek naszej grupy w Centrum Astronomicznym im. M. Kopernika PAN, Sreekanth Harikumar, zdobył grant Sonatina na projekt pt.: “Gravitational Wave Lensing Exploration of Non-visible Structures”. Celem projektu jest wykorzystanie fal grawitacyjnych do zrozumienia i rozwiązania zagadki ciemnej materii. Wiadomo, że galaktyki zanurzone są w halo ciemnej materii. Aby je zbadać, proponujemy wykorzystać zjawisko soczewkowania fal grawitacyjnych. Kiedy galaktyka leży wzdłuż linii wzroku między źródłem fal grawitacyjnych a detektorem, spowoduje to soczewkowanie fal grawitacyjnych.

Konsorcjum LIGO-Virgo-KAGRA (LVK) ogłosiło wykrycie połączenia się najmasywniejszych czarnych dziur, jakie kiedykolwiek zaobserwowano za pomocą fal grawitacyjnych, dokonane przez obserwatoria LIGO znajdujące się w Hanford i Livingston, USA, finansowane przez amerykańską Narodową Fundację Nauki. Połączenie doprowadziło do powstania czarnej dziury o masie ponad 225 razy większej od masy Słońca. Sygnał, oznaczony jako GW231123, został zaobserwowany 23 listopada 2023 roku podczas czwartej kampanii obserwacyjnej (O4) globalnej sieci detektorów LVK. Dwie łączące się czarne dziury miały masę około 103 i 137 razy większą niż masa Słońca.

Członek naszej grupy w Centrum Astronomicznym im. M. Kopernika PAN, Sudhagar Suyamprakasam zdobył grant Preludium NCN na projekt pt.: “Przez soczewkę: odkrywanie ciągłych fal grawitacyjnych wzmacnianych przez mikrosoczewkowanie”. Niesymetryczne rotujące gwiazdy neutronowe są potencjalnymi źródłami długotrwałych (ciągłych) fal grawitacyjnych o prawie stałej częstotliwości. Fale te nie zostały jeszcze wykryte, ponieważ ich amplituda jest mniejsza niż przejściowych fal grawitacyjnych emitowanych przez ciasne układy podwójne gwiazd neutronowych i czarnych dziur, obecnie rutynowo wykrywanych przez sieć detektorów współpracy LIGO-Virgo-KAGRA.